Ngày Quốc tế Cây gậy trắng năm 2026: “Hãy nhìn nhận con người, đừng nhìn vào những hạn chế”

Hiệp hội Người mù Thế giới (WBU) kỷ niệm Ngày Cây gậy trắng năm 2026 với chủ đề “Hãy nhìn nhận con người, đừng nhìn vào những hạn chế”, nhằm tôn vinh tinh thần độc lập, phẩm giá và những đóng góp của người mù và người nhìn kém trên toàn thế giới.

Cây gậy trắng không chỉ là công cụ hỗ trợ người mù di chuyển an toàn và độc lập mà còn là biểu tượng của tự do, sự tự tin và quyền tự chủ, thể hiện quyền được di chuyển, khám phá thế giới theo cách của riêng mình. Chủ đề năm nay kêu gọi xã hội vượt qua cách nhìn nhận chỉ dựa trên tình trạng khuyết tật, để thực sự nhìn thấy mỗi con người với cá tính, năng lực, khát vọng và tiềm năng riêng. Khiếm thị không định nghĩa một con người, cũng không là yếu tố quyết định những cơ hội mà người đó được tiếp cận.

Ông Moises Bauer, Tổng Thư ký Hiệp hội Người mù Thế giới, chia sẻ: “Đối với chúng tôi, những người mù, cây gậy trắng tượng trưng cho quyền tự chủ, tự do và phẩm giá. Với cây gậy trắng, chúng tôi tự tin khẳng định vị trí của mình trong xã hội, tự viết nên câu chuyện cuộc đời và thực hiện các quyền của mình với tư cách là những công dân. Cây gậy trắng thể hiện quyền tự do đi lại và quyền tham gia đầy đủ vào đời sống xã hội của chúng tôi.”

Tuy nhiên, nhiều người mù và người nhìn kém vẫn đang phải đối mặt với những rào cản gây trở ngại đối với sự độc lập và khả năng tham gia bình đẳng vào đời sống xã hội. Cơ sở hạ tầng và hệ thống giao thông chưa bảo đảm khả năng tiếp cận, việc tiếp cận thông tin và công nghệ còn hạn chế, những thái độ phân biệt đối xử, cùng với cơ hội chưa bình đẳng trong giáo dục và việc làm đang khiến nhiều người chưa thể phát huy hết năng lực của mình.

Những rào cản này không phải là hệ quả tất yếu của tình trạng khiếm thị, mà xuất phát từ môi trường và hệ thống chưa quan tâm đầy đủ đến nhu cầu, quyền lợi của tất cả mọi người.

Bà Martine Abel-Williamson, nguyên Chủ tịch Hiệp hội Người mù Thế giới, chia sẻ thêm: “Tôi thường nhớ lại những năm tháng học đại học, khi tôi mong muốn các bạn cùng lớp nhìn nhận mình đúng với con người thật của mình. Tôi thường có cảm giác rằng mọi người chỉ nhìn thấy cây gậy trắng mà không nhìn thấy con người đang sử dụng nó.

Đừng chỉ nhìn thấy tôi cùng cây gậy trắng rồi cho rằng mọi việc đều là không thể. Ngay trong từ ‘impossible’ (không thể) nếu tách ra một chút, chúng ta cũng có thể đọc thành ‘I am possible’ (Tôi có thể).”

Nhân Ngày Cây gậy trắng, Hiệp hội Người mù Thế giới kêu gọi các chính phủ, các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp và cộng đồng trên toàn thế giới cùng hành động nhằm:

• Bảo đảm khả năng tiếp cận và tính bao trùm trong các không gian công cộng, hệ thống giao thông, thông tin, truyền thông và công nghệ số.
• Thúc đẩy cơ hội bình đẳng cho người mù và người nhìn kém trong giáo dục, việc làm, tham gia lãnh đạo và phát triển bản thân.
• Xóa bỏ định kiến, thái độ phân biệt đối xử và những quan niệm sai lầm về người mù; đồng thời ghi nhận năng lực, những đóng góp và khát vọng của người mù và người nhìn kém.
• Bảo vệ và tăng cường các quyền của người khuyết tật, bảo đảm người mù và người nhìn kém được tham gia thực chất vào quá trình ra quyết định liên quan đến cuộc sống của chính mình.
• Bảo đảm sự tham gia của người mù và người nhìn kém trong quá trình xây dựng các chính sách, dịch vụ và môi trường có ảnh hưởng đến họ, đồng thời tôn trọng kiến thức chuyên môn và những trải nghiệm thực tế của chính họ.

Hãy nhìn nhận con người, đừng nhìn vào những hạn chế

Nhân Ngày Cây gậy trắng năm 2026, Hiệp hội Người mù Thế giới tôn vinh hàng triệu người mù và người nhìn kém đang lãnh đạo, sáng tạo, lao động, học tập, lên tiếng bảo vệ quyền lợi và đóng góp tích cực cho cộng đồng.

Chúng tôi kêu gọi toàn thế giới vượt qua những định kiến, nhìn nhận và phát huy tiềm năng của mỗi cá nhân, cùng xây dựng những cộng đồng nơi mọi người đều có cơ hội tham gia đầy đủ và bình đẳng vào đời sống xã hội.

Hiệp hội Người mù Thế giới đại diện cho hơn 338 triệu người mù và người nhìn kém thông qua mạng lưới hơn 190 tổ chức thành viên tại hơn 100 quốc gia. Cùng nhau, chúng tôi vận động vì một thế giới nơi tình trạng khiếm thị không bao giờ trở thành lý do để bất kỳ ai bị tước đi phẩm giá, quyền tự chủ, cơ hội phát triển hay quyền tham gia đầy đủ vào đời sống xã hội.

Cùng nhau hướng tới một xã hội hòa nhập.

Đinh Việt Anh