Nâng cao giá trị nghề nghiệp và cơ hội việc làm mới cho người khiếm thị

Nằm trong khuôn khổ Dự án “Gội đầu dưỡng sinh – Cơ hội việc làm mới cho người khiếm thị được triển khai từ tháng 10/2025 đến tháng 3/2026, do Hội Người mù thành phố Hà Nội thực hiện với sự tài trợ của Quỹ Abilis. Ngày 31 tháng 3 năm 2026, Hội Người mù thành phố Hà Nội tổ chức Tổng kết Dự án và Hội thảo với chủ đề: “Nâng cao giá trị nghề nghiệp và kết nối việc làm cho người khiếm thị” với sự tham dự của hàng trăm người khiếm thị đang làm nghề tẩm quất và các học viên của Dự án.

Rào cản vô hình từ cánh cửa việc làm dành cho người khiếm thị

Việc dạy nghề và tạo việc làm cho người khiếm thị không đơn thuần là giải quyết nhu cầu mưu sinh, mà còn là hành động thiết thực giúp họ mở ra cánh cửa hòa nhập, khẳng định năng lực và giá trị của bản thân. Thực tiễn cho thấy, khi có công việc phù hợp, nhiều người khuyết tật làm việc không chỉ ngang bằng mà còn vượt trội so với lao động bình thường, mang lại những đóng góp đáng trân trọng cho xã hội.

Trong khuôn khổ của hội thảo “Nâng cao giá trị nghề nghiệp và kết nối việc làm cho người khiếm thị” đã chỉ rõ thực trạng, những rào cản về nghề nghiệp dành cho người khiếm thị hiện nay. Đó là vẫn chưa có nhiều ngành nghề phù hợp cho người khiếm thị mà chủ yếu là nghề xoa bóp tẩm quất, sản xuất tăm chổi truyền thống; trong xã hội số hiện nay, việc tiếp cận các nghề đòi hỏi khả năng sử dụng công nghệ vẫn là một thách thức đối với người khiếm thị; Các cơ sở chăm sóc sức khỏe có nhu cầu nhân lực nhưng chưa tin tưởng vào năng lực của người khiếm thị; người khiếm thị có kỹ năng nhưng lại thiếu "cầu nối" chuyên nghiệp để tiếp cận cơ sở tuyển dụng.

Từ thực tế đó, để nâng cao hiệu quả giải quyết việc làm cho người khiếm thị, 05 tham luận tại hội thảo đã tập trung thảo luận 4 mũi nhọn đột phá: Một là, quyết liệt đa dạng hóa nghề nghiệp, chuyển dịch từ các nghề truyền thống sang lĩnh vực CNTT, tư vấn tâm lý và chăm sóc khách hàng theo đơn đặt hàng của thị trường.

Hai là, chuẩn hóa năng lực lao động thông qua kỹ năng mềm chuyên nghiệp và tận dụng sức mạnh của AI để xóa bỏ rào cản khiếm khuyết.

Ba là, thiết lập kênh kết nối việc làm chính thống, tạo sàn giao dịch tin cậy để doanh nghiệp trực tiếp trải nghiệm và tiếp nhận nhân sự. Cuối cùng, cần có những kiến nghị sắc bén về đột phá chính sách, trọng tâm là vận động đề xuất miễn giảm thuế và ưu đãi tín dụng cho các đơn vị sử dụng lao động khuyết tật, nhằm tạo ra hệ sinh thái việc làm bền vững và bình đẳng.

Ảnh: Tham luận “cơ hội và thách thức về việc làm cho người khiếm thị trong bối cảnh chuyển đổi số” do Trung tâm GDNN thuộc Hội trình bày

Có thể thấy, nguyên nhân khiến cánh cửa việc làm của người khiếm thị vẫn hẹp đến từ nhiều phía: định kiến xã hội, hạ tầng chưa thân thiện, và cả sự hạn chế trong tư duy, tâm lý của chính người khiếm thị. Với tư cách là một tổ chức hội của người khiếm thị, Hội Người mù thành phố Hà Nội đã và đang nỗ lực tìm hướng đi mới và nhận thấy việc chuyển đổi mô hình từ hỗ trợ sang trao quyền kinh tế, đào tạo các kỹ năng mới thông qua dạy nghề và công nghệ là chìa khóa then chốt.

Cơ hội việc làm mới cho người khiếm thị từ nghề Gội đầu dưỡng sinh

Trong hơn 5 tháng, dự án Gội đầu dưỡng sinh do Hội Người mù thành phố triển khai đã tổ chức đào tạo nghề cho 20 học viên là người khiếm thị. Nội dung chính của Dự án gồm hoàn thiện điều kiện triển khai: nâng cấp cơ sở vật chất, đảm bảo tiêu chuẩn dịch vụ. Tập huấn kiến thức pháp luật về kinh doanh, lao động và bảo vệ dữ liệu cá nhân; Đào tạo nghề chuyên sâu: trang bị kiến thức về dưỡng sinh Đông y, kỹ thuật chăm sóc da đầu, bấm huyệt vùng đầu – cổ – vai gáy, kết hợp thực hành thường xuyên. Bồi dưỡng kỹ năng bổ trợ: kỹ năng giao tiếp, chăm sóc khách hàng và truyền thông dịch vụ; Kết nối việc làm: phối hợp tổ chức thi cấp chứng chỉ nghề và kết nối với các cơ sở spa, doanh nghiệp trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe. Kết quả, 100% học viên (20/20) hoàn thành chương trình đào tạo và sẵn sàng tham gia thị trường lao động. Một số học viên đã chủ động khởi nghiệp, bước đầu mở cơ sở kinh doanh riêng, khẳng định hiệu quả thiết thực của mô hình đào tạo.

Ảnh: Phó Chủ tịch Hội Người mù thành phố Hà Nội trao bằng tốt nghiệp cho các học viên dự án.

Theo ông Hoàng Mạnh Cường – Phó Chủ tịch phụ trách Hội Người mù thành phố Hà Nội: nhiều người khiếm thị có nền tảng từ việc tham gia các khóa học cũng như làm nghề về tẩm quất, massage nên khi kết hợp với gội đầu dưỡng sinh rất phù hợp vì người khiếm thị sẽ tập trung vào xúc giác thực hiện các động tác massage, bấm huyệt da đầu hay cổ vai gáy thông qua đôi bàn tay một cách tinh tế. Hội coi đây là một bước đột phá trong công tác đào tạo nghề cho người khiếm thị, thay thế dần các công việc thủ công thu nhập thấp bằng nghề dịch vụ có hàm lượng kỹ thuật cao. Trong thời gian tới, Hội Người mù thành phố Hà Nội sẽ tiếp tục nghiên cứu, phát triển mô hình phòng gội đầu dưỡng sinh trực thuộc Hội, nhằm tạo thêm việc làm ổn định cho hội viên.

Ảnh: Đồng chí Đinh Việt Anh - Phó Chủ tịch Trung ương Hội đánh giá cao hướng đi của Hội Người mù Thành phố

Phát biểu tại buổi lễ tổng kết dự án (do Quỹ Abilis - Phần Lan tài trợ), Phó Chủ tịch Trung ương Hội Người mù Việt Nam Đinh Việt Anh nhấn mạnh: việc đưa gội đầu dưỡng sinh vào đào tạo là bước đi chiến lược nhằm tháo gỡ khó khăn về việc làm cho người khiếm thị trong thời đại kinh tế số hiện nay. Thay vì bó hẹp trong các nghề truyền thống như tẩm quất, xoa bóp, dự án đã nhạy bén nắm bắt xu hướng chăm sóc sức khỏe hiện nay, tận dụng tối đa sự khéo léo và nhạy cảm của đôi bàn tay người khiếm thị. Lãnh đạo Trung ương Hội đánh giá cao tính chuyên nghiệp trong khâu tổ chức, từ việc đầu tư trang thiết bị bài bản ngay tại trụ sở Hội Người mù Thành phố đến việc trang bị kỹ năng giao tiếp, tư vấn khách hàng, ứng dụng AI trong truyền thông, quảng bá dịch vụ  cho học viên. Dự án không chỉ dừng lại ở việc truyền nghề mà còn thay đổi tư duy, giúp người khiếm thị xóa bỏ mặc cảm, khẳng định năng lực làm chủ các quy trình dịch vụ phức tạp. Hy vọng rằng trong tương lai, mô hình này sẽ không chỉ dừng lại ở các cơ sở của Hội mà sẽ giúp người khiếm thị tự tin khởi nghiệp độc lập hoặc làm việc tại các spa chuyên nghiệp.

Khi khiếm khuyết thành sức mạnh

Tại Hội Người mù TP. Hà Nội, nhiều hội viên sau khi tham gia dự án đã thay đổi hoàn toàn cuộc sống. Em Sương Nhi một học viên trẻ của Dự án chia sẻ: “Em cũng như mọi người đều nghĩ, người khiếm thị thì chỉ có thể làm tẩm quất thôi và làm sao mà có thể vừa massage vừa gội đầu cho người bình thường được, rồi em sợ làm ướt áo khách, sợ không tìm đúng huyệt…Nhưng khi được tham gia Dự án vừa học các kỹ năng, vừa được thực hành kỹ thuật nhận diện mùi hương, tưới nước không làm ướt tai khách, và đặc biệt là kỹ năng giao tiếp tâm lý để thấu hiểu nhu cầu của khách hàng trong bóng tối thì em đã làm được, có người còn khen em làm mát tay, gội sạch và giúp họ thư giãn nữa, em vui lắm”

Chị Lê Thị Bội Hương (một học viên tiêu biểu) đã mạnh dạn đầu tư mô hình "Combo Chăm sóc sức khỏe" tích hợp tẩm quất và gội đầu dưỡng sinh. Khách hàng tìm đến không chỉ vì sự tò mò mà vì kỹ thuật massage đầu của chị vô cùng tinh tế, đem lại sự thư giãn sâu mà ít cơ sở của người sáng mắt làm được.

Ảnh: Chị Lương Thị Hải Yến chia sẻ thành công từ nghề bán hàng online

Nếu như gội đầu dưỡng sinh là sự thăng hoa của đôi bàn tay, thì câu chuyện của chị Lương Thị Hải Yến lại là minh chứng cho trí tuệ và khả năng thích ứng tuyệt vời của người khiếm thị trong kỷ nguyên số. Chị may mắn được tham gia khóa đào tạo bán hàng online tại Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp của Hội Người mù Hà Nội, được trang bị kỹ năng tìm hiểu rõ hơn về sản phẩm, nắm được cách bán hàng chuyên nghiệp, tư vấn khách hàng và đặc biệt là kỹ năng đăng bài, viết nội dung, chỉnh sửa ảnh cho đến làm video nhờ Trợ lý số. Thu nhập từ công việc này mỗi tháng khoảng 7 đến 8 triệu đồng, thậm chí có những tháng cao điểm còn cao hơn. Không chỉ đi một mình, chị còn nhận các bạn đồng cảnh khiếm thị vào bán cùng, hỗ trợ các bạn mức chiết khấu tốt, đồng thời chị cũng thường xuyên chia sẻ lại những kinh nghiệm và kiến thức mà mình đã học được.

Khác với những cơ sở massage thông thường, hệ thống Tẩm quất Toàn Phát đang trở thành điểm sáng về mô hình khi chăm sóc sức khỏe không chỉ cho người Việt mà cả khách nước ngoài. Các nhân viên tại đây đều là người khiếm thị được đào tạo bài bản qua các lớp xoa bóp, bấm huyệt của Hội Người mù hoặc các tổ chức hỗ trợ như Abilis. Trong bối cảnh nhiều cơ sở tẩm quất có hình ảnh tiêu cực, Toàn Phát tập trung vào dịch vụ trị liệu lành mạnh và chuyên nghiệp để khẳng định giá trị và tiếp tục mang lại niềm tin của khách hàng đối với nghề tẩm quất truyền thống của người khiếm thị.

Sự kiện hội thảo “Nâng cao giá trị nghề nghiệp và kết nối việc làm cho người khiếm thị” và tổng kết dự án gội đầu dưỡng sinh đã mở ra chương mới trong thúc đẩy nghề nghiệp cho người khiếm thị. Chắc chắn trong tương lai với sự hỗ trợ của tổ chức Hội sẽ có thêm nhiều người khiếm thị, nhiều cơ sở được tiếp cận nghề mới nói chung và tham gia dịch vụ chăm sóc sức khỏe kết hợp như Dự án Gội đầu dưỡng sinh nói riêng.

Lê Chinh